Franeker, een oude stad met een uniek karakter.

De vereniging zet zich in voor het behoud van het unieke karakter van de Franeker binnenstad.  Inwoners en bezoekers moeten zich er thuis voelen. Belangrijk voor de waardering van de stad is haar historische context. Dit maakt de stad uniek en onderscheidend van elke andere stad. Een levendige stad is niet alleen maar een verzameling (historische) gebouwen. De mensen die er wonen en leven en de economische bedrijvigheid zijn belangrijke factoren.

Een belangrijk  onderdeel van die economische bedrijvigheid wordt gevormd door het winkelbestand. Over het algemeen bestaat er  weinig verschil meer tussen de verschillende steden. Overal zijn het de bekende winkelketens die de winkelpanden vullen en zorgen voor een soort eenvormigheid. Dat maakt de ene stad nauwelijks aantrekkelijker dan de andere.

Waar zit dan het verschil? Naar onze mening moet vooral worden gezocht in de sfeer, het karakter dat een stad uitstraalt. En juist die elementen vinden we in de inrichting en de (historische) bebouwing. Dat maakt onze stad - en elke andere stad - uniek. Het is deze unieke setting die een stad voor bewoners en bezoekers aantrekkelijk maakt. Tast men dat unieke karakter aan, dan vervalt het voordeel dat er t.o.v. andere steden bestaat.
Het is een wijdverbreid misverstand dat het nastreven van het behoud van het historische karakter van de stad strijdig zou zijn met de doelstellingen van de middenstand. Uit diverse onderzoeken en publicaties blijkt dat het tegendeel het geval is. Natuurlijk is de stad gebaat met een levendige en bloeiende middenstand: variatie en een aantrekkelijk winkelaanbod trekt mensen. Maar het is uiteindelijk de sfeer en het algemene uiterlijk  die doorslaggevend zijn. Als een stad haar bestrating en bebouwing verwaarloost zal de middenstand, hoe gevarieerd ook, het niet kunnen bolwerken. Daarbij gaat het niet er niet alleen om dat alles er verzorgd uitziet, maar ook dat de samenhang klopt.
En die samenhang wordt ervaren in de context van de oude stad en stadsdelen. Grote veranderingen daarin doorbreken het gevoel van harmonie, rust en welbevinden. Helaas zijn daarvan (te) veel voorbeelden te noemen. Neem b.v het voormalige  postkantoor op het Noord, waarin later sportschool Shape was gevestigd. Het verstoort op gewelddadige manier de gevelrij op het Noord. Met wat meer moeite en aandacht is aanpassing aan de bebouwde omgeving mogelijk zonder dat dit ten koste gaat van de bedoelde functie van het gebouw. Het is ook een economisch belang.

De Franeker binnenstad valt onder beschermd stadsgezicht. Dat betekent dat de overheid vindt dat er zo weinig mogelijk in de stad mag veranderen. Eventuele noodzakelijke aanpassingen aan gebouwen e.d. dienen zo te gebeuren dat ze naadloos aansluiten bij de bestaande oude bebouwing. Helaas is er in de afgelopen decennia door sloop al veel verloren gegaan of zijn er nieuwe gebouwen verrezen die absoluut niet bij de bestaande bebouwing of het karakter daarvan aansluiten. Geconstateerd moet worden dat de gemeente haar taak in dezen niet altijd op een goede manier heeft uitgevoerd.


De activiteiten van de vereniging zijn:

  • Uitgave van de 'FRANICKER' , het (voor leden gratis) Historisch Tijdschrift voor Franeker omgeving.

    Het opzetten van een archief voor beeld en documenten.
  • Organiseren van:  bijeenkomsten, tentoonstellingen, dia-avonden, lezingen.
  • Geven van adviezen en informatie.
  • Samenwerken met plaatselijke en regionale organisaties zoals 'Trezoor', 'Franeker Stadsschoon' en de 'Bond Heemschut'.

De Vereniging heeft er onder andere voor gezorgd dat:

-     Het R.K. Verenigingsgebouw aan het Martiniplantsoen sinds 1996
      op de rijksmonumentenlijst staat;
-     De Martenatuin en het Martenahuis niet ingrijpend werden 
       veranderd voor de bouw van een modern Gemeentehuis in de 
       binnenstad;
-     De unieke open ruimte 'Bloemketerp' niet is opgeofferd voor de
      aanleg van de Stadscamping maar dat deze is verplaatst naar de
      huidige locatie;
-     Een aantal nieuwbouwprojecten in de binnenstad (o.a. 'Eerste
      Aanleg') zijn aangepast aan de   wensen van de Vereniging;
-     Geen lelijk appartementencomplex, de zgn. Sjûkelânflat, is ge-
      bouwd naast het Sjûkelân;
-     Er nog een paar bruggen in de binnenstad hun karakteristieke 
      gebogen vorm hebben behouden.

Ons werkgebied omvat op dit moment dat deel van de stad dat valt onder het beschermd stadsgezicht. Grofweg is dat het deel dat ligt tussen de Bolwerken en de Zuiderkade. Op dit moment is ons bestuur zich aan het beraden of we ons werkgebied ook zouden moeten uitbreiden. Ook direct buiten de grachten bevinden zich zeer karakteristieke bebouwingen die onze aandacht verdienen. Als voorbeeld kunnen we noemen de Spaarbankstraat, de Ypeijsingel en de A M van Schuurmansingel. 

 

                     

        Academiestraat met Brugje en zicht op  de Waagstraat

 

 

 Terug naar boven.