Godsacker algemene info
Godsacker panden info

MONUMENTEN

     

        WAAROM EEN GEMEENTELIJKE MONUMENTENLIJST?  


Huidige situatie:
De Gemeente Franekeradeel is een van de weinige gemeenten die geen Gemeentelijke Monumentenlijst heeft. Daardoor worden waardevolle panden niet optimaal beschermd.               
En de bedreiging wordt groter: Zo is de regelgeving voor het (ver)bouwen zonder vergunning versoepeld, steeds meer bouwwerken zijn vergunningvrij. 
Binnenkort wordt een nieuwe Structuurvisie opgesteld. Dit is een ruimtelijk beleidskader en geeft bindende uitgangspunten voor Bestemmingsplan en Welstandsnota.
Daarna wordt het Bestemmingsplan herzien waarbij het nu verplicht is om waardevolle karakteristieke  panden en structuren te benoemen en aan te geven op welke wijze men de bescherming vorm wil geven.
In de binnenstad bestaat een zekere mate van bescherming door het Beschermd Stadsgezicht, maar in de randen er om heen staan ook zeer waardevolle panden. 
Vele panden hebben een voor de geschiedenis van Franeker een belangrijke waarde, maar zijn tegelijk vogelvrij voor sloop en vergunningvrij (ver)bouwen.

 
Gewenste situatie:

   Er is een veel betere mogelijkheid tot bescherming: Een status als Gemeentelijk Monument. Dit biedt meer bescherming dan wat alleen het Beschermd Stadsgezicht en de Welstandsnota bieden:

Het opstellen van een Gemeentelijke Monumentenlijst.
Dit biedt een aantal voordelen:

* Subsidie mogelijk van de provincie. 
Fryslân heeft geen provinciale monumentenlijst maar trekt regelmatig geld uit voor restauratieprojecten van gemeentelijke monumenten, vaak op voorwaarde dat ook de gemeente subsidie geeft. 

* Anders dan bij Rijksmonumenten geldt voor gemeentelijke monumenten geen leeftijdsgrens. 
Dus ook een waardevol pand uit de wederopbouwperiode kan op die manier worden beschermd.

* Waardevolle panden buiten het Beschermd Stadsgezicht kunnen op deze wijze beschermd worden tegen sloop en tegen het vergunningvrij geweld aan doen.

 * Het bouwen zonder vergunning moet kunnen worden beperkt, voor bijvoorbeeld uitbouwsels in waardevolle binnenterreinen, of vervangen van fraaie dakbedekking door totaal iets anders. 

 Als bouwen zonder vergunning mogelijk  is, is er ook geen toetsing door de Welstandscommissie. (Particulieren die een voordeur bij de bouwmarkt halen, vragen meestal geen vergunning aan en ook dan is er dus geen toetsing door Welstand.) 


Bescherming is niet alleen van belang vanuit een oogpunt van architectuur  maar ook vanuit historisch belang voor de plaatselijke geschiedenis en vaak is er sprake van een mengvorm:

 VOORBEELDEN:

Van architectonisch belang zijn bijvoorbeeld de Kleijenburgschool (uit 1940, maar al met kenmerken van de na-oorlogse wederopbouwstijl), een aantal panden aan de   Groen van Prinstererlaan, en een aantal panden aan de A.M. van Schurmansingel waaronder een pand in de noordelijke stijl van Amsterdamse School, eigenlijk is de hele schil buiten de grachten van belang.
Van historisch belang zijn bijvoorbeeld de voormalige  tramlijnen bij Franeker, (Dreeslaan en Hitsumer Binnenpad)  met bijbehorende bruggen en het tramstation van de Harlingerweg.
Ook de scheepswerf van Draaisma aan het Vliet is een herinnering uit het verleden van dit stuk Franeker. De werkplaats is nog authentiek. Ook moeten we denken aan kerkgebouwen en aan oude winkelpuien.
Het kan ook in kleine dingen zitten zoals het voormalig Mortuarium van het Ziekenhuis, Zuiderkade 17.

Het is ook mogelijk een hele wijk aan te wijzen als Gemeentelijk Monument.
Verder moet er aandacht zijn voor bomen en overig groen en ook voor de kademuren.

 Terug naar boven.